آرامگاه شیخ زاهد گیلانی

آرامگاه شیخ زاهد گیلانیReviewed by آوند کالا on Jul 9Rating:

تاج‌الدین ابراهیم کردی سنجانی معروف به شیخ زاهد گیلانی (۶۱۵-۷۰۰ / ۱۲۱۸ – ۱۳۰۱) از صوفیان بزرگ ایران بود.

بقعه شیخانور یا شیخ زاهد گیلانی مربوط به اواخر سده ۹ ه‍. ق. است و در شهرستان لاهیجان، روستای شیخانور واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۴۷ با شمارهٔ ثبت ۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بقعه شیخ زاهد گیلانی بنایی در روستای شیخانور در ۳ کیلومتری لاهیجان در استان گیلان است که بنا بر برخی منابع آن را مدفن شیخ تاج‌الدین ابراهیم ملقب به شیخ زاهد گیلانی از عرفاً و دراویش بزرگ و از استادان شیخ صفی‌الدین اردبیلی دانسته اند. این بنا دارای یک گنبد هشت ترک فیروزه‌ای بوده و در میان مزارع برنج و چای و جنگل احاطه شده است و از مقاصد گردشگری استان گیلان است.avandkala.com - zahed (2) (1)

این بقعه در بیرون شهر لاهیجان و در روستای شیخان ور در چهار کیلومتری شرق این شهر بر سر راه لاهیجان به لنگرود و بر دامنه کوه در میان مزارع سبز چای واقع شده و وجه تسمیه روستا نیز به سبب نزدیکی و تشکیل روستا در کنار آرامگاه شیخ زاهد بوده است.

نام حقیقی اثر شیخ ” تاج الدین ابراهیم ” ملقب به زاهد گیلانی است، بانی بنا ” سید مهدی باشکجانی ” پدر سید رضی الدین حسینی باشکجانی و صندوق آن کار ” عبدالله نجار ” است، بقعه شیخ زاهد گیلانی از نمونه پوشش های رک، به گونه ای مطبق و با توجه به اقلیم بنا به صورت شیبدار بنا شده است.

” کاشی کاری ” مهمترین عنصر تزئینی بنای بقعه شیخ زاهد گیلانی است 

عمده ترین و مهمترین عنصر تزئینی که بر روی کالبد این بنا نقش بسته تزئینات کاشی کاری است، در ضلع های جنوب غربی و شمال غربی فضای گنبدخانه بر روی ازاره دیوارها، کاشی های از نوع هفت رنگ به ابعاد 12×12 سانتیمتر با نقش گل و بوته به رنگ های فیروزه ای، زرد، سفید و مشکی مشاهده می شود، تاریخ ساخت این کاشی ها متعلق به دوره قاجاریه است.

بر روی ضلع های دیگر گنبدخانه کاشی های با الگو برداری و تقلید از نقش، طرح، رنگ و ابعاد کاشی های قدیمی متعلق به دوره قاجار، بر روی  دیوارها در سالهای اخیر اجرا شده است.

در نمای بیرونی گنبدخانه بر روی ازاره دیوار جبهه های شرقی، جنوبی و شمالی و در نمای بیرونی اتاق مستطیل شکل در سمت راست ورودی این اتاق کاشی های از نوع هفت رنگ به ابعاد 15×15 سانتیمتر با نقش گل و بوته و طرح چلیپا به طوری که در مرکز تلاقی چهارچلیپا یک ستاره 16 پر با نقش یک گل در داخل آن جای گرفته است، رنگ های مورد استفاده در این کاشی ها شامل آبی لاجوردی، زرد، سبز، سفید، قرمز و مشکی است.

کاشی های لعابدار آبی به ابعاد 14×14 سانتیمتر در دور تا دور این کاشی های هفت رنگ اجرا شده است، طرح، نقش و رنگ این کاشی ها الگو برداری و تقلیدی از کاشی های قدیمی و اصیل متعلق به دوره قاجاریه است.

درنمای بیرونی ضلع شمالی اتاق مستطیل ابعاد کاشی های اصلی 15.5×15.5 تا 16×16 سانتیمتر و آجر لعابدار آبی رنگ دور آن 18×18 سانتیمتر است.

کاشی کاری که بر روی گنبد و قبر دختر تیمور لنگ مشاهده می شود، از نوع معقلی است. به طرح و نقش کاشی معقلی گنبد، معقلی حصیرباف راسته ” متداخل ” می گویند.

در قسمت پایین گنبد کاشی های لعابدار و کاشی های با نقش گل و بوته به طول 16.5 و عرض 9.5 سانتیمتر و به رنگ های زرد، سبز، سفید و مشکی مشاهده می شود، به طرح و نقش کاشی معقلی اجرا شده بر روی قبر دختر تیمور لنگ، معقلی ” کلوک بندان طبل دار ” می گویند.

 ” قطاربندی ” در قسمت اربانه گنبد از دیگر تزئینات این بنای تاریخی است

از دیگر تزئینات موجود در بنا می توان به تزئینات قطاربندی واقع در قسمت اربانه گنبد که به وسیله آجر صورت گرفته است، اشاره کرد، این طاقچه ها علاوه بر نقش تزئینی نقش سازه ای را هم ایفا می کنند، ابعاد و اندازه این آجرها 5×10×10 سانتیمتر است.

پس از یک رج آجرکاری ساده بر روی قطار بندی یک رج آجرکاری با طرح دندان موشی به ابعاد 5×10×2 سانتیمتر مشاهده می شود.

علاوه بر تزئینات کاشی کاری و آجرکاری، تزئیناتی که با استفاده از چوب صورت گرفته نیز در بنا دیده می شود. از تزئینات چوبی موجود در بنا می توان به گره سازی مقبره شیخ زاهد، و آبچکان چوبی سقف شیروانی در لبه بام اشاره کرد.

بقعه شیخ زاهد گیلانی با معماری بسیار زیبا و مسیری پر از جاذبه طبیعت گردی است

به هر حال بقعه شیخ زاهد گیلانی با معماری بسیار زیبا و مسیری پر از جاذبه طبیعت گردی همه ساله میزبان گردشگران زیادی است

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *